ورود به دانشگاه، قدم گذاشتن در دنیای جدید با زبان و فرهنگ خاص خودش است. گاها آشنا نبودن با اصطلاحات دانشگاهی باعث سردرگمی میشود. آگاهی از این اصطلاحات کمک میکند روند تحصیل سادهتری داشته باشید و بتوانید با اساتید و بخشهای آموزشی ارتباط بهتری برقرار کنید. در ادامه مهمترین کلمات دانشگاهی را مرور میکنیم.
اصطلاحات بخش درسی و برنامهریزی تحصیلی
قسمت زیادی از واژگان دانشگاهی به برنامه درسی مربوط میشود. پرتکرارترین کلمات دانشگاهی این بخش به شرح زیر هستند:
- واحد درسی: این اصطلاح برای سنجش حجم و ارزش یک درس بیان شده و هر ساعت تدریس تئوری در هفته یک واحد محسوب میشود. دروس عملی یا آزمایشگاهی نسبت به زمان تدریس خود ارزش واحد بیشتری خواهند داشت
- سیلابس/ سرفصل: به برنامه درسی جامع یک درس که توسط استاد ارائه میشود، سرفصل میگویند. سرفصل شامل اهداف درس، موضوعات مورد بحث، منابع، نحوه ارزیابی، زمانبندی امتحانات و تکالیف است.
- معدل: به میانگین نمرات دانشجو در یک بازه زمانی مشخص (فرضا یک ترم) یا در کل دوران تحصیل معدل گفته میشود. معدل براساس سیستم امتیازدهی دانشگاه محاسبه میگردد.
- معدل میانگین: معدل میانگین نشان دهنده نمرات دانشجو در یک ترم یا کل دوران تحصیل است و نقش مهمی در ادامه تحصیل دارد.
- انتخاب واحد: به فرآیند ثبت رسمی درسها در سامانه آموزشی دانشگاه انتخاب واحد گفته میشود.
- حذف و اضافه: در ابتدای هر ترم تحصیلی زمانی مشخصی به دانشجویان داده میشود که بتوانند در دروس انتخابی تغییری ایجاد کنند. دانشجویان میتوانند در این بازه دروسی را اضافه یا حذف کنند.
- چارت درسی: چارت درسی نقشه کلی رشته تحصیلی بوده و ترتیب پیشنهادی گذراندن واحدها را نشان میدهد.
- ترم تحصیلی: ترم تحصیلی دورهای مشخص (حدود ۱۶ هفته) برگزاری کلاسها و امتحانات است.
- دروس عمومی و تخصصی: به درسهایی که بین همه رشتهها مشترک هستند (مانند زبان یا معارف) دروس عمومی گفته میشود. حال آنکه دروس تخصصی به رشته تحصیلی مربوط میشوند. دروس پایه نیز زیربنای علمی رشته را تشکیل میدهند.
- تقویم آموزشی: برنامه رسمی دانشگاه شامل زمان ثبتنام، حذف و اضافه و امتحانات است.
اصطلاحات دانشگاهی ارزیابی و سنجش دانشجو
برخی از کلمات دانشگاهی پرتکرار حوزه ارزیابی و سنجش دانشجو به شرح زیر هستند:
- امتحان/ آزمون: برگزاری امتحان یا آزمون روشی برای سنجش میزان یادگیری دانشجو است. طبق این روش مهارت/دانش کسب شده دانشجو مورد سنجش قرار میگیرد.
- میانترم: آزمونی در اواسط ترم تحصیلی برگزار میشود و بخشی از نمره نهایی دانشجو را به خود اختصاص میدهد. به این آزمون، میانترم میگویند.
- پایانترم: پایانترم آزمون اصلی و نهایی هر درس است که در انتهای ترم برگزار میگردد. بخش قابل توجهی از نمره کل شامل پایانترم خواهد بود.
- کوییز: آزمون کوتاه و غالبا غیرمنتظره که برای سنجش میزان یادگیری دانشجویان برگزار میشود، کوییز نام دارد. این آزمون در طول ترم برگزار میشود.
- پروژه: تکلیف تحقیقاتی یا عملی که دانشجو در طول ترم روی آن کار میکند، پروژه نام دارد. لازم است دانشجو در انتهای ترم نتایج پروژه را ارائه دهد.
- نمره (Grade): امتیازی که دانشجو در دروس، امتحانات یا تکالیف کسب میکند، نمره است. این نمرات در برخی دروس به صورت حروف (مانند A, B, C) و در برخی دروس به صورت عدد (همچون 0 تا 20) ثبت میشوند.
- مشروطی: وضعیتی که در آن معدل دانشجو پایینتر از حد نصاب تعیین شده توسط دانشگاه قرار میگیرد. در این حالت محدودیتهایی برای انتخاب واحد یا ادامه تحصیل ایجاد میشود.
- بارمبندی: تقسیم نمره کل یک درس بین بخشهای مختلف امتحان یا پروژه، بارمبندی نام دارد.
- اعتراض به نمره: در صورتیکه که دانشجو از نمره کسب شده خود راضی نباشد، میتواند اعتراض به نمره را ثبت کند. طی این فرآیند استاد مربوطه مجددا آزمون انجام شده را بررسی کرده و نظر خود را اعلام میکند.
کلمات دانشگاهی بخش مقاطع و مدارک تحصیلی
اصطلاحات دانشگاهی مقاطع که احتمالا با آنها آشنا هستید نیز به شرح زیر هستند:
- کارشناسی: کارشناسی اولین مقطع تحصیلی دانشگاهی است که حدود ۴ سال طول میکشد.
- کارشناسی ارشد: مقطع تحصیلی بالاتر از کارشناسی، کارشناسی ارشد نام دارد. این مقطع ۲ سال طول کشیده و شامل گذراندن دروس تخصصی، تحقیق و نگارش پایاننامه است.
- دکتری: این مقطع بالاترین مقطع تحصیلی دانشگاهی است که تمرکز اصلی آن روی تحقیق و تولید دانش جدید است. مقطع دکتری با دفاع از رساله به پایان میرسد.
- پایاننامه/رساله: رساله تحقیق علمی جامعی است که دانشجو آن را برای دریافت مدرک کارشناسی ارشد (پایاننامه) یا دکتری (رساله) انجام داده و از آن دفاع میکند.
- مدرک موقت: گواهی پایان تحصیل پیش از صدور دانشنامه اصلی، مدرک موقت نام دارد. در برخی از دانشگاهها مدرک موقت حذف شده و صرفا دانشنامه صادر میشود.
- دانشنامه: مدرک رسمی فارغالتحصیلی، دانشنامه نام دارد که پس از صدور مدرک موقت صادر میشود.
- دوره روزانه/شبانه: نوع پذیرش دانشجو براساس زمان کلاسها و میزان شهریه متفاوت خواهد بود. در دوره روزانه دانشجو شهریه پرداخت نکرده و در دوره شبانه دانشجو ملزم به پرداخت شهریه است.
- پردیس خودگردان: واحد دانشگاهی با شهریه مستقل، پردیس خودگران هستند.
- دورههای مجازی: آموزش از راه دور بدون حضور فیزیکی در کلاس، دورههای مجازی نام دارد. شرایط کلاسها و شهریه این دورهها با دورههای روزانه/شبانه متفاوت است.
اصطلاحات مهم دانشگاهی در خصوص نقشها و افراد در دانشگاه
پراهمیتترین اصطلاحات در خصوص نقشهای دانشگاهی عبارتند از:
- دانشگاه: موسسه آموزش عالی در مقاطع مختلف تحصیلی برنامههای آموزشی ارائه میدهد.
- دانشکده: به بخش سازمانیافته از دانشگاه که به یک یا چند رشته تحصیلی مرتبط اختصاص دارد (مانند دانشکده مهندسی، دانشکده علوم انسانی)، دانشکده میگویند.
- گروه آموزشی: زیرمجموعهای از دانشکده که مسئولیت برنامهریزی درسی، تدریس و پژوهش در یک رشته یا زیررشته خاص را بر عهده دارند، گروه آموزشی نامیده میشوند.
- استاد: استاد عضو هیئت علمی دانشگاه بوده و مسئول تدریس، تحقیق و راهنمایی دانشجویان است.
- استاد راهنما: استادی که مسئولیت هدایت تحصیلی، مشاوره در انتخاب واحد و راهنمایی پایاننامه را برای دانشجو بر عهده دارد، استاد راهنما نامیده میشود.
- دانشجو: فردی که در یک دانشگاه یا موسسه آموزشی مشغول به تحصیل است، دانشجو نام دارد.
- معاون آموزشی: فردی که مسئول برنامهریزی امور درسی دانشکده یا دانشگاه است، معاون آموزشی نامیده میشود.
- مدیر گروه: مدیر گروه یک رشته استاد و مسئول اداره امور آموزشی یک رشته است.
- هیئت علمی: اعضای رسمی دانشگاه هیئت علمی نامیده میشوند که شامل اساتید آموزشی و پژوهشی خواهند بود.
- کارشناس آموزش: فردی که امور ثبتنام، انتخاب واحد و پرونده دانشجویان را مدیریت میکند، کارشناس آموزشی نامیده میشود.
- نماینده دانشجویان: نماینده دانشجویان رابط بین دانشجویان و مدیریت گروه یا دانشکده است.
اصطلاحات اداری و روزمره دانشگاهی
برخی از مهمترین اصطلاحات اداری و روزمره دانشگاهی عبارتند از:
- ثبت نام: به فرآیند رسمی که دانشجویان برای انتخاب دروس و تایید حضور خود در یک ترم تحصیلی طی میکنند، ثبت نام گفته میشود.
- پذیرش: به فرآیند انتخاب دانشجویان برای ورود به دانشگاه یا یک مقطع تحصیلی خاص، پذیرش میگویند.
- خوابگاه: محل اقامت دانشجویان که توسط دانشگاه یا واحد تحصیلی اداره میشود.
- سامانه آموزشی: سیستم آنلاین دانشگاه برای انتخاب واحد، مشاهده نمرات و درخواستها، سامانه آموزشی دانشگاه مربوطه است.
- مرخصی تحصیلی: دانشجو میتواند در ادامه تحصیل وقفه ایجاد کند. این اقدام با مجوز دانشگاه صورت میگیرد.
- انصراف از تحصیل: قطع کامل دانشجو از ادامه تحصیل، انصراف نام دارد.
- انتقالی/مهمان: تغییر محل تحصیل به دانشگاه دیگر انتقالی نام دارد که میتواند به صورت دائم یا موقت باشد.
- شهریه: هزینه تحصیل در دانشگاههای غیردولتی یا دورههای خاص شهریه نامیده میشود.
اصطلاحات دانشگاهی بخش پیشرفت تحصیلی و برنامهریزی درسی
کلمات دانشگاهی حوزه برنامهریزی درسی به شرح زیر هستند:
- پیشنیاز: درسی که گذراندن آن برای انتخاب واحد درس دیگری الزامی است، پیشنیاز نام دارد.
- همنیاز: به دروسی که باید همزمان با درس دیگری گذرانده شود، همنیاز میگویند. گاها یک درس تئوری و درس آزمایشگاهی مرتبط با آن همنیاز هستند.
- درس اختیاری: به دروسی که دانشجو میتواند براساس علاقه خود (خارج از دروس اصلی و تخصصی رشته) انتخاب کند، دروس اختیاری میگویند.
- کارنامه تحصیلی/ریز نمرات: سند رسمی و جامعی که شامل تمام دروس گذرانده شده، نمرات کسب شده، تعداد واحدها و معدل دانشجو در طول دوران تحصیل است.
- شرایط فارغالتحصیلی: شرایط فارغالتحصیلی شامل مجموعهای از الزامات همچون گذراندن تعداد مشخصی واحد درسی، کسب حد نصاب معدل، گذراندن دروس عمومی و تخصصی و گاها دفاع از پایاننامه است. دانشجو ملزم است برای دریافت مدرک تحصیلی خود آنها را سپری کند.
- سنوات تحصیلی: حداکثر مدت مجاز تحصیل در هر مقطع، سنوات تحصیلی نام دارد.
- اضافهسنوات: تمدید زمان تحصیل بیش از حد مجاز، اضافهسنوات محسوب میشود.
- ترم تابستان: دوره کوتاهمدت برای جبران یا جلو انداختن دروس، ترم تابستان نام دارد. طی این ترم تا 8 واحد درسی ارائه میشود که فرصت مناسبی برای جبران عقب افتادگی درسی است.
- اخراج آموزشی: حذف دانشجو به دلیل افت شدید تحصیلی، اخراج آموزشی نام دارد.
- تطبیق واحد: پذیرش واحدهای گذرانده شده در دانشگاه دیگر، تطبیق واحد محسوب میشود.
اصطلاحات دانشگاهی حوزه تحقیق و پژوهش
گوشهای از کلمات دانشگاهی حوزه تحقیق و پژوهش به شرح زیر خواهند بود:
- مرور ادبیات/پیشینه تحقیق: این قسمت بخشی از تحقیق یا پایاننامه است که به بررسی و خلاصهسازی مطالعات، مقالات و کتابهای پیشین در زمینه موضوع تحقیق میپردازد.
- روش تحقیق: روش تحقیق بخش یا فصلی از تحقیق است که رویکرد، طرح، ابزار و روشهای علمی مورد استفاده را برای جمعآوری و تحلیل دادهها توضیح میدهد.
- کتابشناسی/منابع: فهرستی از تمام منابع (کتابها، مقالات، وبسایتها و…) که در تهیه یک متن علمی (مانند پایاننامه یا مقاله) به آنها استناد شده است، کتابشناسی نام دارد.
- استناد/ ارجاع: ارجاع دادن به منبعی که از آن اطلاعاتی کسب کردهاید، استناد نام دارد. این روش کمک میکند تا از سرقت علمی (Plagiarism) جلوگیری شود.
- سرقت علمی: استفاده از آثار، ایدهها یا کلمات دیگران بدون ذکر نام منبع، سرقت علمی نام دارد. این عمل در محیط دانشگاهی تخلف جدی محسوب میشود.
- پروپوزال: طرح اولیه پژوهش پیش از شروع پایاننامه، پروپوزال نام دارد. پروپوزال آغاز مسیر تحقیقاتی دانشجویان است.
- فرضیه: پیشبینی علمی که در تحقیق آزمون میشود، فرضیه نام دارد. در حقیقت دانشجو با تحقیق علمی به دنبال رد یا اثبات فرضیهها میگردد.
- چکیده: به خلاصه فشرده مقاله یا پایاننامه، چکیده میگویند که شامل 2 تا 5 صفحه است.
- کلیدواژه: واژههای اصلی مرتبط با موضوع تحقیق، کلیدواژه نام دارند.
- نمایه علمی: پایگاههایی مانند Scopus یا ISI که مقالات معتبر را ثبت میکنند، نمایه علمی نامیده میشوند.
ارائه نکات پایانی برای محتوا
آشنایی با اصطلاحات دانشگاهی به دانشجویان کمک میکند با محیط آکادمیک سازگار بشوند و تصمیمهای آگاهانهتری درباره ادامه مسیر تحصیلی خود بگیرند.
شناخت واژگان مرتبط با برنامهریزی درسی، ارزیابی آموزشی و … از سردرگمی جلوگیری میکند و اعتمادبهنفس دانشجو را نیز افزایش میدهد. هرچه تسلط شما روی این مفاهیم بیشتر باشد، مدیریت دوران تحصیل سادهتر خواهد بود.
دانشجویان عزیز حتما بخوانید
موسسه انجام پروژه، موسسه ای معتبر در زمینه انجام پروژه دانشجویی در تمامی رشته ها و گرایش ها و مقاطع تحصیلی است. هر پروژه ای با هر نرم افزاری که داشته باشید، می توانید به موسسه انجام پروژه اعتماد کنید و ثبت سفارش کنید. در ادامه به چند نمونه از رشته ها و نرم افزار هایی که پروژه هایشان تحت پوشش موسسه انجام پروژه است اشاره می کنیم.
- انجام پروژه مدیریت
- انجام پروژه روانشناسی
- انجام پروژه های زبان انگلیسی
- انجام پروژه معماری
- انجام پروژه هوش مصنوعی ai
- انجام پروژه برق
- انجام پروژه مهندسی مکانیک
- انجام پروژه مهندسی عمران
- انجام پروژه سالیدورک Solidworks
- انجام پروژه گمز gams
- انجام پروژه spss اس پی اس اس
- انجام پروژه آباکوس abaqus
- انجام پروژه انسیس ansys
- انجام پروژه اکسس
- انجام پروژه فلوئنت fluent


