از زمانی که مهندسی ساخت و تولید به عنوان یک رشته مجزا از مهندسی مکانیک در دانشگاه ها ارائه می شود، بسیاری از دانشجویان را برای انتخاب دچار چالش کرده است. اینکه تفاوت مهندسی مکانیک با مهندسی ساخت و تولید در چیست و هر کدام چه جایگاهی دارند، موضوعی است که در ادامه مقاله قصد داریم دقیقتر در مورد آن صحبت کنیم.
| موضوع | مهندسی مکانیک | مهندسی ساخت و تولید |
|---|---|---|
| تعریف کلی | رشتهای پایه و مادر در مهندسی که بر تحلیل، طراحی و کنترل سیستمهای مکانیکی، حرارتی و سیالاتی تمرکز دارد | رشتهای مهارتمحور با تمرکز بر ساخت، شکلدهی و تولید قطعات و فرآیندهای صنعتی |
| ماهیت رشته | بیشتر تحلیلی و طراحیمحور | بیشتر عملی، کارگاهی و تولیدمحور |
| هدف آموزشی | تربیت مهندسان طراح، تحلیلگر و شبیهساز سیستمهای مهندسی | تربیت متخصصان ساخت، تولید و بهینهسازی فرآیندهای صنعتی |
| پیشینه رشته | رشتهای قدیمی و مادر برای بسیاری از رشتهها | قبلاً گرایشی از مکانیک بوده و اکنون رشتهای مستقل است |
| مدت و سختی تحصیل | حدود ۷ تا ۸ ترم، سختی متوسط تا زیاد | حدود ۷ تا ۸ ترم، سختی مشابه مکانیک |
| تنوع گرایشها | دارای گرایشهای متنوع در کارشناسی تا دکتری | محدود به مقطع کارشناسی |
| تمرکز دروس | تحلیل، طراحی، دینامیک، حرارت، سیالات، کنترل | ساخت، ماشینکاری، ریختهگری، تولید صنعتی |
| میزان اشتراک دروس | اشتراک زیاد با ساخت و تولید در دروس پایه | اشتراک زیاد با مکانیک در دروس پایه |
| بازار کار | متنوعتر و گستردهتر در صنایع مختلف | وابستهتر به مهارت عملی و تجربه |
| فرصتهای شغلی | طراحی، کنترل کیفی، نگهداری و تعمیرات، صنایع بزرگ، پالایشگاهها | کارخانههای تولیدی، کارگاهها، تولید صنعتی، کنترل فرآیند |
| درآمد | وابسته به مهارت، تجربه و حوزه کاری | وابسته به مهارت عملی و رزومه |
| فضای کاری | متنوع: کارخانه، پالایشگاه، شرکتهای مهندسی، مراکز درمانی | عمدتاً کارخانهها و محیطهای تولیدی |
| امکان ادامه تحصیل | بسیار مناسب در داخل و خارج کشور | محدود (فعلاً تا کارشناسی) |
| مهاجرت | شانس بالاتر به دلیل شناختهشده بودن جهانی | شانس کمتر نسبت به مکانیک |
| استخدام دولتی | فراخوانها و فرصتهای بیشتر | فرصتهای محدودتر |
| مناسب برای چه افرادی | علاقهمندان به تحلیل، طراحی و ادامه تحصیل | علاقهمندان به کار عملی، تولید و ورود سریعتر به بازار کار |
- چناچه روزی دانشجوی رشته مهندسی مکانیک یا مهندسی ساخت و تولید شدید و پروژه دانشجویی برایتان پیش آمد و احتیاج به موسسه ای معتبر و متخصص برای برون سپاری پروژه خود بودید، موسسه انجام پروژه های دانشجویی anjamprozhe آماده خدمات رسانی به شما عزیزان می باشد. کافی است که سفارشات رشته مهندسی مکانیک را از صحفه انجام پروژه مهندسی مکانیک و سفارشات مربوط به رشته مهندسی ساخت و تولید را از صفحه انجام پروژه ساخت و تولید به ثبت رسانید.
رشته مهندسی مکانیک چیست؟
رشته مهندسی مکانیک، یکی از معروف ترین رشته های فنی و مهندسی است که با ترکیب علم فیزیک و ریاضی، امکان طراحی حرکت اجسام، نیروهای وارده و ساخت و تولید قطعات و ماشین آلات را فراهم می کند. هدف از روی کار آوردن این رشته، تربیت متخصصانی است که بتوانند در زمینه طراحی و کنترل سیستم های مکانیکی، حرارتی و سیالاتی، محاسبات فنی، مدلسازی و شبیه سازی در صنایع مختلف فعالیت داشته باشند. رشته مکانیک را می توان به عنوان مادر همه رشته ها شناخت، زیرا اکثر رشته های فنی و مهندسی، علوم پایه و حتی پزشکی به آن مرتبط هستند.
رشته مهندسی ساخت و تولید چیست؟
رشته ساخت و تولید قبلا یکی از گرایش های رشته مهندسی مکانیک محسوب می شد، اما امروزه به عنوان یک رشته مجزا در دانشگاه های سطح کشور ارائه می شود. هدف از شکل گیری این رشته، تربیت تکنسین هایی است که بتوانند در بازار کار، کارخانه های تولیدی و کارگاه ها در زمینه جوشکاری، فرم دادن فلزات و ریخته گری تخصص و تجربه داشته باشند. در واقع، اساس و هدف این رشته «ایجاد توانایی برای ساخت و تولید» در صنایع مختلف از جمله صنایع هوایی، ماشین آلات و کشاورزی است.
تفاوت مهندسی مکانیک با مهندسی ساخت و تولید چیست؟
شناخت تفاوت مهندسی مکانیک با مهندسی ساخت و تولید، اولین قدم برای انتخاب صحیح میان این دو رشته است. به طور کلی، هر دو رشته مهندسی مکانیک و ساخت و تولید، دارای دروس مشترک زیادی هستند؛ اما از نظر گرایش، درآمد و آینده شغلی با یکدیگر متفاوت اند که در ادامه بررسی می کنیم.
مدت زمان تحصیل و سختی مهندسی مکانیک و ساخت و تولید
هر دو رشته معمولا دارای 140 واحد درسی تخصصی هستند، مگر اینکه دانشگاه تعداد واحدها را به صلاح دید خود افزایش دهد. طول تحصیل در بهترین حالت 7 الی 8 ترم برای هر دو رشته است. از نظر سختی، تفاوت زیادی در این دو رشته وجود ندارد و هر دو دارای دروس تقریبا مشابهی هستند. با این تفاوت که دروس گرایش ساخت و تولید بیشتر روی ساخت، شکل دهی و تولیدات تمرکز دارد؛ اما رشته مهندسی مکانیک در هر گرایش دروس متفاوتی دارد.
گرایش های متفاوت ساخت و تولید و مکانیک
رشته مهندسی ساخت و تولید، یک رشته تخصصی است که در مقطع لیسانس ارائه می شود؛ اما رشته مکانیک خود دارای چندین گرایش مختلف از مقطع کارشناسی تا دکتری است که دانشجویان بسته به علاقه و حوزه کاری مد نظر خود می توانند آن ها را انتخاب کنند. از جمله گرایش های رشته مهندسی مکانیک عبارتند از:
- گرایش ساخت و تولید
- گرایش تبدیل انرژی
- گرایش طراحی جامدات
- گرایش حرارت و سیالات
- گرایش مهندسی دریا
تفاوت دروس مهندسی مکانیک با ساخت و تولید
اشتراک در دروس مهندسی مکانیک و مهندسی ساخت و تولید بسیار زیاد است و تقریبا در دروس عمومی با یکدیگر یکسان هستند؛ اما در کارگاه ها و دروس تخصصی با یکدیگر متفاوت می باشند. مهندسی مکانیک بیشتر بر تحلیل، طراحی، دینامیک، حرارت، سیالات و کنترل تمرکز دارد؛ اما تمرکز اصلی دروس در رشته مهندسی ساخت و تولید روی فرآیندهای ساخت، ماشین کاری و تولیدات صنعتی است. ضمن اینکه مهندسی مکانیک در هر گرایش دروس اختصاصی دارد که با دروس ساخت و تولید متفاوت است.
| حوزه درسی | مهندسی مکانیک | مهندسی ساخت و تولید |
|---|---|---|
| دروس پایه ریاضی و عمومی | ریاضیات، ریاضی مهندسی، معادلات دیفرانسیل، محاسبات عددی، آمار و احتمالات مهندسی | ریاضیات، ریاضی مهندسی، معادلات دیفرانسیل، محاسبات عددی، آمار و احتمالات مهندسی |
| دروس پایه علوم | فیزیک عمومی، شیمی عمومی | فیزیک عمومی، شیمی عمومی |
| استاتیک و دینامیک | استاتیک، دینامیک، دینامیک ماشین | استاتیک، دینامیک |
| مقاومت و رفتار مواد | مقاومت مصالح، علم مواد | مقاومت مصالح، متالوژی |
| ارتعاشات | ارتعاشات مکانیکی | ارتعاشات مکانیکی |
| حرارت و سیالات | ترمودینامیک، مکانیک سیالات، انتقال حرارت | ترمودینامیک، مکانیک سیالات، انتقال حرارت |
| برق و الکترونیک | مبانی مهندسی برق | مبانی برق و الکترونیک |
| طراحی مهندسی | طراحی اجزا، نقشهکشی صنعتی | طراحی اجزا، نقشهکشی صنعتی |
| ساخت و تولید | — | ساخت و تولید، ماشینکاری و ماشینهای ابزاری، کارگاه ماشینکاری |
| آزمایشگاهها | آزمایشگاه فیزیک، آزمایشگاه مقاومت مصالح | آزمایشگاه فیزیک، آزمایشگاه مقاومت مصالح، آزمایشگاه متالوژی |
| کارگاههای عملی | محدود | کارگاه طراحی و ساخت اجزای ماشین، کارگاه ریختهگری |
| سیستمهای صنعتی | — | اصول طراحی سیستمهای هیدرولیک و نیوماتیک |
| کنترل و اتوماسیون | کنترل اتوماتیک | — |
بازار کار متفاوت مکانیک و ساخت و تولید
اگر بخواهیم صادق باشیم، همیشه چالش کار پیدا کردن برای رشته های تازه ورود به ایران وجود دارد. در رشته ساخت و تولید نیز این موضوع صادق است؛ ولی از آنجایی که این رشته بیشتر مهارت محور است، اگر بتوانید تجربه و مهارت خود را در زمینه شکل دهی فلزات، ریخته گری، تراش کاری و … افزایش دهید و رزومه قوی بسازید، بازار کار خوبی پیش روی شما خواهد بود.
بازار کار رشته مهندسی ساخت و تولید
پس از فارغ التحصیلی از رشته مهندسی ساخت و تولید، می توانید در کارخانه های تولیدی و کارگاه های صنعتی برای شکل دهی فلزات، بهینه سازی فرآیندهای ساخت، کنترل کیفی، تولید افزایشی و مخصوص و ساخت میکرو فعالیت کنید. البته یک کار تمیز و کامپیوتری برای فارغ التحصیلان این رشته، طراحی و شبیه سازی با کمک کامپیوتر است که می توانید حتی در شرکت های دانش بنیان نیز مشغول به کار شوید.
بازار کار رشته مهندسی مکانیک
بازار کار رشته مکانیک، تنوع بالاتری نسبت به رشته ساخت و تولید دارد. علاوه بر این آزمون های استخدامی زیادی هر ساله برای جذب مهندسان مکانیکی از مقطع کارشناسی تا دکتری برگزار می شوند. پس از فارغ التحصیلی از رشته مکانیک می تواند به عنوان طراح، مسئول کنتر کیفی، CM و PM و یا حتی کارگر و تکنسین در شرکت ها و پالایشگاه ها مشغول به کار شوید.
میزان درآمد مهندسی ساخت و تولید و مکانیک
میزان درآمد این دو رشته تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند؛ چرا که عملا فضای کاری آن ها بسیار گسترده است و نمی توان درآمد مشخصی را برای آن در نظر گرفت. با این وجود گستردگی فعالیت در رشته مهندسی مکانیک، دست مهندسان را برای ارتقای شغلی و کسب درآمد از طرق مختلف باز می گذارد. ولی این لزوما به معنای پردرآمد بودن مکانیک نسبت به ساخت و تولید نیست و هر دو رشته با توجه به سطح زرنگی و فعالیت شما، درآمدهای خوبی دارند.
فضای کاری متفاوت رشته مهندسی مکانیک با مهندسی ساخت و تولید
تفاوت مهندسی مکانیک با مهندسی ساخت و تولید، صرفا در بازار کار نیست؛ بلکه محیطی که در آن کار می کنید نیز اهمیت زیادی دارد. معمولا بیشتر از تفاوت، شباهت های زیادی میان فضای کاری این دو رشته وجود دارند. در اکثر مواقع شما باید در کارخانه ها، کارگاه های تولیدی و یا به عنوان نیروی تعمیرات پروژه ای مشغول به کار شوید.
با این حال، همانطور که از نام رشته مهندسی ساخت و تولید مشخص است، شما باید بیشتر در حوزه تولید و ساخت کار کنید و این یعنی کار شما بیشتر در کارخانه های تولیدی است. این در حالی است که رشته مهندسی مکانیک در زمینه تعمیرات، طراحی، تولید، بهینه سازی و … نیز فعالیت می کند و گستره فعالیت متفاوتی در هر شرکت و مجموعه ای از جمله مراکز درمانی، پالایشگاه ها، کارخانه های تولیدی، شرکت های تعمیرات و … دارد.
مهندسی مکانیک را انتخاب کنیم یا مهندسی ساخت و تولید؟
برای انتخاب میان مهندسی مکانیک و ساخت و تولید، باید هدف خودتان را شناسایی کنید. اینکه می خواهید در چه جایی مشغول به کار شوید و قصد ادامه تحصیل دارید یا خیر، همگی نکات مهمی برای انتخاب صحیح هستند.
- اگر به به ادامه تحصیل فکر می کنید: رشته مهندسی مکانیک برای ادامه تحصیل در ایران و خارج از کشور، گزینه بهتری است؛ زیرا مهندسی ساخت و تولید یک رشته جدید بوده و فعلا در حد کارشناسی می باشد.
- اگر به دنبال ورود به بازار کار هستید: اگرچه هر دو رشته نظری هستند و خودتان باید کنار دروس، مهارت های عملی یاد بگیرید؛ اما کارگاه های رشته مهندسی ساخت و تولید تجارب بیشتری را در اختیارتان قرار می دهند. پس برای ورود به بازار کار به خصوص در حوزه تولید، رشته مهندسی ساخت و تولید بهتر است.
- اگر به مهاجرت فکر می کنید: قطعا فرصت مهاجرت برای دانشجویان رشته مهندسی مکانیک بهتر است. این رشته هم در جهان شناخته شدهتر است، هم اینکه فرصت تحقیق و نگارش مقالات علمی را فراهم می کند.
- اگر دوست دارید استخدام دولتی شوید: اگرچه این روزها شانس استخدام شدن در مراکز دولتی پایین است، اما باید بدانید که معمولا رشته مهندسی مکانیک فراخوان های بیشتری برای استخدام دارد.
خلاصه نهایی برای مقایسه دو رشته مهندسی مکانیک و ساخت و تولید
تفاوت مهندسی مکانیک با مهندسی ساخت و تولید در دروس تخصصی و بازار کار است. اگر در رشته ساخت و تولید تحصیل کنید، باید وارد بازار کار تولید و ساخت قطعات صنعتی شوید؛ اما فضای کاری مهندسی مکانیک متنوع تر است. در مجموع اگر به ساخت و تولید و بهینه سازی تولیدات علاقه دارید، تحصیل تا مقطع لیسانس در رشته ساخت و تولید عالیست؛ اما اگر می خواهید دستتان برای آینده شغلی، مهاجرت و … باز باشد، رشته مکانیک را انتخاب کنید.
مهم ترین سوالات و دغدغه کاربران درباره رشته های مهندسی مکانیک و ساخت و تولید
- تفاوت اصلی تمرکز آموزشی بین رشته مهندسی مکانیک و مهندسی ساخت و تولید چیست؟
رشته مهندسی مکانیک بیشتر بر تحلیل، طراحی، دینامیک، حرارت، سیالات و کنترل تمرکز دارد، در حالی که رشته مهندسی ساخت و تولید بیشتر بر فرآیندهای ساخت، ماشینکاری، شکلدهی فلزات و تولیدات صنعتی متمرکز است. - از نظر گرایشها و امکان ادامه تحصیل، چه تفاوتی بین مهندسی مکانیک و مهندسی ساخت و تولید وجود دارد؟
رشته مهندسی ساخت و تولید فقط در مقطع کارشناسی ارائه میشود، اما رشته مهندسی مکانیک دارای گرایشهای مختلف بوده و امکان ادامه تحصیل تا مقطع دکتری را دارد. - بازار کار رشته مهندسی ساخت و تولید بیشتر در چه حوزههایی متمرکز است؟
فارغالتحصیلان این رشته بیشتر در کارخانههای تولیدی و کارگاههای صنعتی فعالیت میکنند و در زمینههایی مانند شکلدهی فلزات، ماشینکاری، ریختهگری، کنترل کیفی و طراحی و شبیهسازی با کمک کامپیوتر مشغول به کار میشوند. - برای افرادی که قصد مهاجرت یا استخدام دولتی دارند، کدام رشته انتخاب مناسبتری است؟
برای مهاجرت و استخدام دولتی، رشته مهندسی مکانیک انتخاب مناسبتری است، زیرا این رشته شناختهشدهتر بوده و فراخوانهای استخدامی بیشتری دارد.
