تا به حال در مقالات رفرنس دهی نام نویسنده و سال انتشار را دیده اید؟ این روش رفرنس دهی، APA نام دارد که در ابتدا برای رفرنس دهی در حوزه روانشناسی استفاده می شد؛ اما امروزه کاربردهای متنوعی دارد. اگر نیاز به رفرنس دهی به روش APA دارید، باید با ماهیت این روش، ترتیب نوشتن رفرنس ها در پایان متن و نحوه ارجاع دهی درون متنی آشنا شوید که در ادامه مقاله قصد بررسی آن ها را داریم.
| موضوع | خلاصه |
|---|---|
| رفرنسدهی APA چیست؟ | APA یکی از رایجترین سبکهای استناددهی است که توسط انجمن روانشناسی آمریکا معرفی شد. در این روش از نام نویسنده و سال انتشار برای ارجاع درونمتنی استفاده میشود و امروزه در اکثر رشتههای علمی کاربرد دارد. |
| دلایل محبوبیت APA | مورد پذیرش مجلات معتبر، تأکید بر سال انتشار، سادگی در ارجاع درونمتنی، عدم نیاز به شمارهگذاری پیچیده و سازگاری با نرمافزارهای مدیریت منابع مانند EndNote. |
| ساختار رفرنس مقاله | شامل نام نویسنده(ها)، سال انتشار، عنوان مقاله، نام مجله، جلد، شماره و صفحات مقاله است. |
| ساختار رفرنس کتاب | شامل نام نویسنده(ها)، سال انتشار، عنوان کتاب و ناشر است. |
| استناد درونمتنی APA | معمولاً به شکل «نام خانوادگی نویسنده، سال انتشار» نوشته میشود و اطلاعات کامل منبع در فهرست منابع قرار میگیرد. |
| رفرنسدهی داخل جمله | اگر نام نویسنده در متن ذکر شود، فقط سال در پرانتز میآید؛ در غیر این صورت نام نویسنده و سال هر دو در پرانتز نوشته میشوند. |
| رفرنسدهی انتهای جمله | رایجترین روش APA است که در آن منبع پس از پایان جمله و داخل پرانتز ذکر میشود. |
| رفرنسدهی روایی | نام نویسنده در متن آورده میشود و سال انتشار در پرانتز قرار میگیرد. این روش زمانی استفاده میشود که تأکید بر دیدگاه نویسنده باشد. |
| نقل قول مستقیم | هنگام نقل دقیق متن، علاوه بر نام نویسنده و سال، شماره صفحه نیز باید ذکر شود. |
| نقل قول طولانی | نقلقولهای بیش از ۴۰ کلمه در پاراگرافی جداگانه و با تورفتگی نوشته میشوند و نیازی به گیومه ندارند. |
| منابع با دو نویسنده | در تمام ارجاعات نام هر دو نویسنده ذکر میشود. |
| منابع با سه نویسنده یا بیشتر | فقط نام نویسنده اول به همراه عبارت «et al.» آورده میشود. |
| منابع سازمانی | به جای نام فرد، نام سازمان یا مؤسسه به عنوان نویسنده درج میشود. |
| منابع بدون نویسنده | عنوان اثر جایگزین نام نویسنده میشود. |
| منابع بدون تاریخ انتشار | از عبارت «n.d.» به معنی بدون تاریخ استفاده میشود. |
| استناد به چند منبع | چند منبع مرتبط میتوانند بهصورت همزمان در یک پرانتز ذکر شوند. |
| منابع ثانویه | در صورت عدم دسترسی به منبع اصلی، به منبعی که آن را نقل کرده است ارجاع داده میشود و فقط همان منبع در فهرست منابع ثبت میگردد. |
| فهرست منابع (References) | تمامی منابع استفادهشده باید در انتهای متن بر اساس قالب استاندارد APA و بهصورت منظم درج شوند. |
| انواع منابع قابل استناد | کتاب، مقاله ژورنالی، مقاله دارای DOI، مقاله کنفرانسی، پایاننامه، رساله، وبسایت، گزارش سازمانی، ویدئوهای یوتیوب، پادکستها، پستهای شبکههای اجتماعی و مقالات فارسی. |
| رفرنسدهی کتاب | شامل نویسنده، سال انتشار، عنوان کتاب و ناشر است. |
| رفرنسدهی مقاله ژورنالی | شامل نویسنده، سال، عنوان مقاله، نام مجله، جلد، شماره و صفحات مقاله است و در صورت وجود DOI باید درج شود. |
| رفرنسدهی مقالات کنفرانسی | شامل نویسنده، سال، عنوان مقاله و اطلاعات کنفرانس است. |
| رفرنسدهی پایاننامه و رساله | علاوه بر نویسنده و عنوان، نوع مدرک و نام دانشگاه نیز ذکر میشود. |
| رفرنسدهی وبسایت | شامل نویسنده یا سازمان، تاریخ انتشار، عنوان صفحه و نشانی اینترنتی (URL) است. |
| رفرنسدهی گزارشهای سازمانی | شامل نام سازمان، سال انتشار، عنوان گزارش و ناشر گزارش است. |
- اگر پروژه اندنوت دارید، موسسه انجام پروژه های دانشجویی آماده انجام پروژه شما می باشد. رفرنس دهی به انواع روش ها توسط متخصصین حرفه ای موسسه انجام پروژه قابل انجام است. وقت بیشتری را تلف نکنید و به صفحه انجام پروژه اندنوت مراجعه کنید و سفارش خود را به کارشناسان موسسه بسپارید.
رفرنس دهی به روش APA چیست؟
یکی از روش های رایج رفرنس دهی، روش APA است که برای اولین بار توسط انجمن روانشناسی آمریکا در نظر گرفته شد. در این روش نام نویسنده و سال انتشار به صورت رفرنس داخل متنی، مورد استفاده قرار می گیرند. اگرچه این روش رفرنس دهی در ابتدا برای مقالات حوزه روانشناسی و علوم اجتماعی بود؛ اما امروزه دیگر محدود به این موارد نیست و می تواند برای کلیه رشته های علمی، مدیریت، آموزش و … مورد استفاده قرار گیرد.
چرا رفرنس دهی APA تا این حد محبوب است؟
رفرنس دهی به روش APA، جزو روش های علمی است که توسط بسیاری از مجلات مورد تایید قرار گرفته است. از جمله مهم ترین مزایای این روش رفرنس دهی عبارتند از:
- شناخته شده ترین روش رفرنس دهی به مجلات و مقالات در دنیا
- مورد تایید بسیاری از مجلات معتبر و پایگاه های اطلاعاتی
- تاکید مستقیم روی سال انتشار به ویژه برای مقالات جدید
- بدون نیاز به شماره گذاری پیچیده در داخل متن
- سازگاری با اکثر نرم افزارهای رفرنس دهی متداول مانند EndNote
ترتیب نوشتن رفرنس به روش APA
یکی از مهم ترین نکات برای رفرنس دهی به روش APA این است که ترتیب نوشتن رفرنس را مد نظر داشته باشید و نام نویسنده، مجله و جزئیات دیگر را به ترتیب درج کنید. بسته به اینکه قصد ارجاع دهی کتاب دارید یا مقاله، ترتیب نوشتن رفرنس نیز متفاوت است:
مقاله
- نام نویسنده یا نویسندگان مختلف مقاله مورد نظر
- تاریخ نشر آن
- نام یا عنوان مقاله استخراج شده
- نام مجله که با فونت خمیده تایپ می شود.
- دوره مجله
- شماره مجله
- حدود صفحات استخراج شده از آن مقاله مورد نظر
مثال: Smith, J. A., Brown, L. M., & Taylor, R. (2021). The impact of social media on academic performance. Journal of Educational Research, 45(2), 123–135.
کتاب
- نام نویسنده یا نویسندگان کتاب مورد نظر
- تاریخ چاپ آن
- نام کتاب با فونت خمیده
- محل چاپ کتاب مورد نظر
- ناشر کتاب
مثال: Brown, P. (2019). Introduction to psychology. New York: Pearson.
نحوه رفرنس دهی به روش APA درون متن
در سبک APA، رفرنس دهی های درون متنی به صورت کوتاه نوشته می شوند و اطلاعات کامل منبع در بخش فهرست منابع قرار می گیرد. در اکثر مواقع، رفرنس دهی به روش APA در درون متن شامل نام خانوادگی نویسنده و سال انتشار منبع است. فرمت کلی نیز شامل “نام خانوادگی نویسنده، سال انتشار” می باشد. با این حال، بسته به نوع رفرنس دهی، ممکن است نحوه نگارش نیز متفاوت باشد:
| نوع منبع | فرمت استناد در متن | مثال |
|---|---|---|
| یک نویسنده | (نام خانوادگی نویسنده، سال) | (Anderson, 2022) |
| استناد روایی (نام نویسنده در متن) | نام نویسنده (سال) | Anderson (2022) معتقد است که… |
| دو نویسنده | (نام خانوادگی نویسنده اول & نام خانوادگی نویسنده دوم، سال) | (Clark & Lewis, 2021) |
| سه نویسنده یا بیشتر | (نام خانوادگی نویسنده اول et al., سال) | (Roberts et al., 2023) |
| نقل قول مستقیم | (نام خانوادگی نویسنده، سال، p. شماره صفحه) | (Miller, 2020, p. 78) |
| نقل قول مستقیم با ذکر نویسنده در متن | نام نویسنده (سال) … (p. شماره صفحه) | Miller (2020) بیان میکند… (p. 78) |
| منبع سازمانی | (نام سازمان، سال) | (UNESCO, 2024) |
| منبع بدون نویسنده | (عنوان اثر، سال) | (“Digital Learning Trends”, 2023) |
| منبع بدون تاریخ انتشار | (نام نویسنده، n.d.) | (Johnson, n.d.) |
| چند منبع در یک استناد | (منبع اول؛ منبع دوم؛ منبع سوم) | (Baker, 2021; Clark, 2022; Wilson, 2023) |
| منبع ثانویه | (نویسنده اصلی, as cited in نویسنده ثانویه, سال) | (Maslow, as cited in Brown, 2022) |
| صفحه خاص در کتاب یا مقاله | (نام نویسنده، سال، pp. صفحات) | (Taylor, 2021, pp. 45–48) |
رفرنس دهی داخل جمله
در این روش باید نام خانوادگی نویسنده و سال انتشار درون پرانتز قرار بگیرد.
- مثال: مطالعات نشان داده اند که استفاده از فناوری های آموزشی نوین می تواند کیفیت یادگیری را افزایش دهد (Davis, 2022).
اگر نام نویسنده در متن ذکر شود، تنها سال انتشار در پرانتز قرار می گیرد.
مثال: Davis (2022) معتقد است استفاده از فناوری های دیجیتال موجب بهبود فرایند یادگیری می شود.
رفرنس دهی در انتهای جمله
رایج ترین شیوه رفرنس دهی در APA قرار دادن منبع در پایان جمله است. در این حالت ابتدا متن نوشته می شود و سپس مشخصات منبع در داخل پرانتز قرار می گیرد.
- مثال: مدیریت صحیح زمان یکی از عوامل موثر در افزایش بهره وری سازمانی محسوب می شود (Harris, 2021).
رفرنس دهی روایی
در برخی متون علمی، نویسنده تمایل دارد نام پژوهشگر را در متن ذکر کند. در این شرایط سال انتشار در پرانتز نوشته می شود. این روش معمولا زمانی استفاده می شود که تمرکز نویسنده روی دیدگاه یا نظریه یک پژوهشگر خاص باشد.
- مثال: Harris (2021) مدیریت زمان را یکی از مهم ترین مهارت های شغلی معرفی می کند.
نحوه رفرنس دهی به نقل قول مستقیم
اگر جمله ای را بدون تغییر از یک منبع نقل می کنید، باید شماره صفحه نیز در رفرنس دهی ذکر شود. فرمت رفرنس دهی به روش APA برای نقل قول های مستقیم به صورت “نام خانوادگی نویسنده، سال، p. شماره صفحه” است.
- مثال: «یادگیری مستمر مهم ترین عامل موفقیت حرفه ای در قرن حاضر است» (Miller, 2020, p. 87).
دقت کنید در این روش اگر نام نویسنده در متن آمده باشد، نحوه رفرنس دهی متفاوت است:
- Miller (2020) بیان می کند: «یادگیری مستمر مهم ترین عامل موفقیت حرفه ای در قرن حاضر است» ( 87).
نحوه رفرنس دهی نقل قول های طولانی
اگر نقل قول مستقیم بیش از ۴۰ کلمه باشد، باید آن را در پاراگرافی جداگانه و با تورفتگی از متن اصلی نمایش داد. در این حالت از گیومه استفاده نمی شود و رفرنس دهی در انتهای متن نقل شده قرار می گیرد.
رفرنس دهی به منابع دارای دو نویسنده
اگر یک منبع توسط دو نویسنده نوشته شده باشد، نام هر دو نویسنده در تمامی رفرنس دهی ها ذکر می شود.
- مثال: Clark و Evans (2023) تاثیر آموزش الکترونیکی بر عملکرد دانشجویان را بررسی کرده اند.
رفرنس دهی به منابع دارای سه نویسنده یا بیشتر
در دستورالعمل سری هفتم رفرنس دهی به روش APA ذکر شده برای منابعی که سه نویسنده یا بیشتر دارند، فقط نام نویسنده اول ذکر شود و پس از آن عبارت et al. درج گردد.
- مثال: Roberts و همکاران (2021) نشان داده اند که …
رفرنس دهی به منابع سازمانی
گاهی نویسنده یک سازمان، نهاد دولتی یا موسسه تحقیقاتی است. در این شرایط نام سازمان جایگزین نام نویسنده می شود.
- مثال: World Economic Forum (2024) در گزارش خود اعلام کرده است که …
رفرنس دهی به منابع فاقد نویسنده
اگر نام نویسنده مشخص نباشد، عنوان اثر به جای نویسنده استفاده می شود. در این صورت دیگر نیازی به درج نام نویسندگان نیست.
- مثال: (“Future of Renewable Energy”, 2023)
رفرنس دهی به منابع بدون تاریخ انتشار
برخی منابع اینترنتی تاریخ انتشار مشخصی ندارند. در چنین شرایطی از عبارت n.d. استفاده می شود.
- مثال: (Anderson, n.d.)
رفرنس دهی همزمان به چند منبع
زمانی که چند پژوهش مختلف از یک ادعا پشتیبانی می کنند، می توان همه آن ها را در یک پرانتز قرار داد.
- مثال: تحقیقات متعددی ارتباط بین فعالیت بدنی و سلامت روان را تایید کرده اند (Baker, 2019; Green, 2020; Wilson, 2022).
رفرنس دهی به منابع ثانویه
در برخی موارد امکان دسترسی به منبع اصلی وجود ندارد و نویسنده ناچار است از منبعی استفاده کند که آن مطلب را نقل کرده است. در این حالت باید به منبع در دسترس رفرنس دهی شود.
- مثال: Maslow (as cited in Turner, 2021) معتقد بود که نیازهای انسانی در سطوح مختلفی طبقه بندی می شوند.
نکته مهم: در فهرست منابع تنها منبعی که مطالعه کرده اید، یعنی Turner (2021)، درج می شود.
نحوه رفرنس دهی به روش APA در انتهای متن (لیست منابع)
در سبک APA، هر منبع باید طبق ساختار مشخصی نوشته شود. رعایت این استانداردها باعث می شود مقاله از نظر علمی اعتبار بیشتری داشته باشد و فرآیند داوری و ارزیابی آن نیز آسان تر شود.
| نوع منبع | فرمت رفرنس | مثال |
|---|---|---|
| کتاب | نویسنده. (سال). عنوان کتاب. ناشر. | Wilson, P. (2021). Research Methods. Routledge. |
| کتاب با دو نویسنده | نویسنده اول، & نویسنده دوم. (سال). عنوان کتاب. ناشر. | Evans, T., & Cooper, J. (2020). Academic Writing. Sage. |
| مقاله ژورنالی | نویسنده. (سال). عنوان مقاله. نام مجله، جلد(شماره)، صفحات. | Garcia, M. (2023). Digital transformation. Journal of Education, 18(2), 115–129. |
| مقاله دارای DOI | نویسنده. (سال). عنوان مقاله. نام مجله، جلد(شماره)، صفحات. DOI | Garcia, M. (2023). Digital transformation. Journal of Education, 18(2), 115–129. https://doi.org/10.xxxx |
| مقاله کنفرانسی | نویسنده. (سال). عنوان مقاله. نام کنفرانس. | Thomas, R. (2022). AI in healthcare. International Health Conference. |
| پایاننامه کارشناسی ارشد | نویسنده. (سال). عنوان پایاننامه [Master’s thesis, University]. | Peterson, K. (2021). Business Analytics [Master’s thesis, Stanford University]. |
| رساله دکتری | نویسنده. (سال). عنوان رساله [Doctoral dissertation, University]. | Smith, A. (2022). Machine Learning Applications [Doctoral dissertation, MIT]. |
| وبسایت | نویسنده یا سازمان. (سال، ماه روز). عنوان صفحه. URL | APA. (2024, January 10). APA Style Guide. https://www.apa.org |
| صفحه وب بدون نویسنده | سازمان. (سال). عنوان صفحه. URL | World Bank. (2023). Global Economic Outlook. https://www.worldbank.org |
| گزارش سازمانی | نام سازمان. (سال). عنوان گزارش. ناشر. | United Nations. (2023). Climate Report. UN Publications. |
| ویدئوی یوتیوب | نام کانال. (سال). عنوان ویدئو [Video]. YouTube. URL | TED. (2022). The Future of Energy [Video]. YouTube. |
| پادکست | نام گوینده. (سال). عنوان قسمت [Audio podcast]. نام پادکست. | Brown, A. (2023). Consumer Behavior [Audio podcast]. Marketing Talks. |
| پست اینستاگرام | نام کاربری. (سال، ماه روز). متن یا عنوان پست [Instagram post]. Instagram. URL | National Geographic. (2024, April 12). Climate change [Instagram post]. Instagram. |
| پست ایکس (توییتر) | نام کاربری. (سال، ماه روز). متن پست [Tweet]. X. URL | NASA. (2024, March 5). New telescope images [Tweet]. X. |
| مقاله فارسی | نام نویسنده. (سال). عنوان مقاله. نام مجله، جلد(شماره)، صفحات. | محمدی، ع. (۱۴۰۲). کاربرد هوش مصنوعی در آموزش. پژوهشهای آموزشی، ۱۵(۲)، ۵۵–۷۰. |
رفرنس دهی کتاب در APA
. برای ثبت کتاب در فهرست منابع باید نام نویسنده، سال انتشار، عنوان کتاب و ناشر ذکر شود.
- مثال: Wilson, P. (2021). Research Methods for Social Sciences. Routledge.
اگر کتاب دارای دو نویسنده باشد، باید به صورت زیر آن را درج کنید:
Evans, T., & Cooper, J. (2020). Principles of Academic Writing. Sage Publications.
رفرنس دهی مقاله ژورنالی
برای مقالات منتشرشده در مجلات علمی، علاوه بر نام نویسنده و عنوان مقاله، باید نام مجله، شماره جلد، شماره انتشار و صفحات مقاله نیز ذکر شود.
- مثال: Garcia, M. (2023). Digital transformation in higher education. Journal of Educational Technology, 18(2), 115-129
اگر مقاله دارای DOI باشد، باید به صورت زیر رفرنس دهی کنید:
Garcia, M. (2023). Digital transformation in higher education. Journal of Educational Technology, 18(2), 115-129. https://doi.org/10.xxxx/xxxxx
رفرنس دهی مقالات کنفرانسی
مقالات ارائه شده در همایش ها و کنفرانس های علمی نیز باید با ساختار مشخصی در فهرست منابع ثبت شوند.
- مثال: Thomas, R. (2022). Artificial intelligence in healthcare systems. Proceedings of the International Conference on Health Technology, Berlin, Germany
رفرنس دهی پایان نامه و رساله
برای رفرنس دهی به روش APA پایان نامه های کارشناسی ارشد و رساله های دکتری باید نوع مدرک و نام دانشگاه ذکر شود.
- مثال: Peterson, K. (2021). Applications of data analytics in business management [Doctoral dissertation, Stanford University]
رفرنس دهی وب سایت و صفحات اینترنتی
امروزه بخش زیادی از اطلاعات علمی و تخصصی از طریق وب سایت ها منتشر می شود. در روش APA برای منابع اینترنتی باید نام نویسنده یا سازمان، تاریخ انتشار، عنوان صفحه و لینک منبع ذکر شود.
- مثال: American Psychological Association. (2024, January 10). Guidelines for academic writing. https://www.APA.org
رفرنس دهی گزارش های سازمانی
گزارش های منتشرشده توسط سازمان ها، نهادهای دولتی و موسسات تحقیقاتی نیز باید در فهرست منابع درج شوند که باید برای آن ها از نام سازمان، عنوان گزارش و ناشر استفاده کرد:
- مثال: International Labour Organization. (2023). Global employment trends report. ILO Publishing
پاراگراف نهایی
در این مقاله در مورد نحوه رفرنس دهی به روش APA صحبت کردیم. در این نوع روش ارجاع دهی، سال انتشار و نام نویسنده تمرکز اصلی کار هستند. از همین جهت باید بر اساس نوع منبع، روش رفرنس دهی مناسب را انتخاب کرد. رعایت آخرین اصول رفرنس دهی به این روش، قطعا می تواند بسیار کمک کننده باشد و به پذیرش بهتر مقاله در ژورنال کمک کند.
پرسش و پاسخ های فوری
- رفرنسدهی APA چیست؟
APA یکی از سبکهای رایج استناددهی است که توسط انجمن روانشناسی آمریکا معرفی شده است و در آن از نام نویسنده و سال انتشار برای ارجاع درونمتنی استفاده میشود. این روش امروزه در بسیاری از رشتههای علمی برای نظم دادن به منابع و ارجاعات بهکار میرود. - چرا رفرنسدهی APA محبوب است؟
APA به دلیل پذیرش گسترده در مجلات علمی و تأکید بر سال انتشار، یکی از محبوبترین روشهای رفرنسدهی محسوب میشود.
همچنین سادگی در ارجاعدهی و سازگاری با نرمافزارهای مدیریت منابع از دلایل مهم استفاده از آن است. - استناد درونمتنی در APA چگونه است؟
در استناد درونمتنی APA معمولاً نام خانوادگی نویسنده به همراه سال انتشار داخل پرانتز نوشته میشود. در پایان متن نیز اطلاعات کامل منبع در بخش فهرست منابع آورده میشود. - منابع دارای سه نویسنده یا بیشتر چگونه ارجاع داده میشوند؟
در منابعی که سه نویسنده یا بیشتر دارند، فقط نام نویسنده اول نوشته میشود و سپس عبارت «et al.» اضافه میگردد.
این کار باعث کوتاهتر شدن ارجاعهای درونمتنی و استاندارد شدن آنها میشود. - در نقل قول مستقیم چه چیزی باید ذکر شود؟
در نقل قول مستقیم علاوه بر نام نویسنده و سال انتشار، شماره صفحه نیز باید در ارجاع ذکر شود. این کار برای مشخص کردن دقیق محل جمله یا عبارت نقلشده از منبع اصلی ضروری است. - فهرست منابع در APA شامل چه مواردی است؟
فهرست منابع شامل تمام منابعی است که در متن از آنها استفاده شده و به آنها ارجاع داده شده است. این منابع در پایان متن و بر اساس قالب استاندارد APA بهصورت مرتب و دقیق نوشته میشوند.


